Onu “Dəmir ledi” adlandırırdılar. Afrika isə onu başqa cür adlandırırdı.
Marqaret Tetçer irqi ayrı-seçkilik (apartheid) rejiminə sadəcə dözmürdü, onu fəal şəkildə müdafiə edirdi. Cənubi Afrikada qaradərili insanlar irqi ayrı-seçkilik siyasəti yürüdən dövlət tərəfindən döyülərkən, həbs edilərkən və öldürülərkən, Tetçer Afrika Milli Konqresini “terrorçu təşkilat” adlandırır və rejimin daha tez sona çatmasına kömək edə biləcək beynəlxalq sanksiyalara qarşı çıxırdı.
Bu, qeyri-müəyyən mövqe deyildi. Bu, şüurlu siyasi xətt idi.
O iddia edirdi ki, sanksiyalar məhz qorunmalı olan insanlara zərər verəcək. Bu, tarix boyu öz maraqları naminə zülmkar rejimlərlə sərfəli münasibətləri qorumaq istəyən imperiyaların tez-tez istifadə etdiyi rahat məntiqdir.
Buna baxmayaraq, Afrika və dünyanın müxtəlif ölkələrində məktəblərdə onun irsi güc və liderliyin təntənəsi kimi təqdim olunurdu. Dəmir iradə. Qətiyyətli idarəçilik. Maneələri aşan qadın.
Bəs hansı maneələri? Qaradərililəri qəsəbələrdə və gettolarda saxlayan maneələrimi?.
Tarix yalan danışmır. Amma dərslikləri və tədris proqramlarını yazan insanlar yalan danışa bilərlər.
Bizə təqdim edilən qəhrəmanları onları kimin təqdim etdiyini soruşmadan qeyd etdikdə, öz ideoloji tərbiyəmizin iştirakçısına çevrilirik.
Sizə Tetçerin qəhrəman olduğunu kim öyrədib və bundan başqa daha nələri məqsədli şəkildə diqqətdən kənarda qoyublar?
Yeri gəlmişkən, 1992-ci il sentyabrın 7-8-də Marqaret Tetçer Bakıda qeyri-rəsmi səfərdə olub. Tetçer sentyabrın 7-də Bakıya səfəri zamanı prezident Əbülfəz Elçibəylə görüşmüş, sonra "Çıraq" yatağında və perspektivli "Şahdəniz" sahəsində ehtiyatların dəqiqləşdirilməsi və hazırlıq işlərinin aparılması haqqında Azərbaycan Respublikasının hökuməti ilə İngiltərənin "Britiş Petroleum" və Norveçin "Statoyl" şirkətləri arasında sazişin imzalanması mərasimində iştirak edib.
Bəli, Azərbaycana demokratiya laylası çalan kapitalist ölkələrin rəhbərləri kimi “Dəmir ledi” ayamasını daşıyan bu qadını da nə siyasətdə sadəlövh Əbülfəz Elçibəy, nə də Azərbaycan xalqı maraqlandırırdı. Onu Bakının “qara qızılı” - neft və digər təbii sərvətlər maraqlandırırdı...
Mənbələr: Tetçerin 1987-ci ildə Birlik (Commonwealth) çərçivəsində sanksiyalarla bağlı çıxışları — BBC Arxivləri; “Anti-Apartheid Hərəkatı və Britaniya Siyasəti”.
Ədalət Abdinov
0 Комментарии