Dövlət məktəblərində vahid geyim qaydaları və dünyəvi təhsil prinsipi haqqında
Azərbaycan Sosialist Hərəkatı Nazirlər Kabinetinin 2022-ci il 17 mart tarixli 96 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Dövlət ümumi təhsil müəssisəsi təhsilalanlarının geyim formalarının təsvirləri”ndə dəyişiklik edilməsi haqqında 21 sentyabr 2026-cı il tarixli 309 nömrəli Qərarı ilə müəyyən edilmiş vahid geyim qaydalarını dünyəvi təhsil sisteminin təşkili və ümumi təhsil müəssisələrində vahid tələblərin tətbiqi kontekstində nəzərdən keçirir.
Azərbaycan Sosialist Hərəkatının mövqeyinə görə, dövlət məktəbi ilk növbədə elmin, biliyin, tənqidi təfəkkürün və ictimai məsuliyyətin formalaşdığı məkandır. Məktəbin əsas vəzifəsi uşaqlara dini və ya ideoloji mənsubiyyətindən asılı olmayaraq keyfiyyətli təhsil vermək, onları müstəqil düşünməyə və cəmiyyət qarşısında məsuliyyət daşımağa hazırlamaqdır.
Dövlət təhsil sisteminin dünyəvi xarakter daşıması tədris prosesinin dini göstərişlərdən asılı olmamasını, məktəbdə elmi biliklərin və ümumi təhsil standartlarının əsas götürülməsini nəzərdə tutur. Vahid məktəb geyimi də təhsilalanlar üçün ümumi qaydaların müəyyənləşdirilməsinə, məktəb mühitində sosial fərqlərin zahiri nümayişinin məhdudlaşdırılmasına və kollektiv intizamın qorunmasına xidmət edir. Bunu, xüsusilə övladını hicabla məktəbə göndərən valideynlər anlayışla qəbul etməlidirlər.
Nazirlər Kabinetinin 309 nömrəli Qərarı ilə təhsilalanların müəyyən edilmiş geyim formasının vahidliyini pozan, habelə ümumi təhsilin dünyəvilik prinsipinə uyğun olmayan digər geyim elementlərindən istifadəsinə yol verilməməsi nəzərdə tutulub. Sənəddə geyim tələblərinə riayət olunması ilə bağlı məsələlərin məktəbin Pedaqoji Şurası tərəfindən həll edilməsi də müəyyənləşdirilib.
Azərbaycan Sosialist Hərəkatı vahid məktəb geyimi qaydalarının ardıcıl, aydın və bütün təhsilalanlara eyni meyarlarla tətbiq edilməsinin tərəfdarıdır. Heç bir şagird üçün şəxsi dini baxışlarına və ya ailəsinin sosial vəziyyətinə görə ayrıca imtiyaz yaradılmamalı, eyni zamanda, qaydaların tətbiqində ayrı-seçkiliyə yol verilməməlidir.
Dövlət məktəblərində hicabdan istifadə məsələsi dünyəvilik, dini etiqad azadlığı, uşaqların hüquqları və qüvvədə olan geyim qaydaları çərçivəsində hüquqi əsaslarla həll edilməlidir. Məktəb rəhbərliyi geyim forması ilə bağlı tələbləri özbaşına deyil, qanunvericiliyə və müvafiq normativ sənədlərə uyğun tətbiq etməlidir.
Azərbaycan Sosialist Hərəkatının mövqeyinə görə, vahid geyim qaydaları müəyyən edildikdə onların icrası formal xarakter daşımamalıdır. Hicabın məktəbin təsdiq edilmiş geyim formasına uyğunluğu məsələsi də ümumi tələblər əsasında qiymətləndirilməli, qərarlar səlahiyyətli qurumların hüquqi çərçivədə müəyyən etdiyi qaydalara uyğun qəbul edilməlidir.
Bununla belə, geyim qaydalarının tətbiqi uşaqların təhsil hüququndan məhrum edilməsinə, onların alçaldılmasına və ya dini mənsubiyyətinə görə təzyiqə məruz qalmasına çevrilməməlidir. Hər bir mübahisəli vəziyyətdə qanunvericiliyin tələbləri, uşağın mənafeyi və təhsilin davamlılığı nəzərə alınmalıdır.
Azərbaycanın gələcəyi savadlı, müasir elmi biliklərə yiyələnmiş, sosial məsuliyyətli və azad düşüncəli gənclərin yetişdirilməsindən asılıdır. Məktəbin əsas diqqəti şagirdlərin geyimindən daha çox onların biliyinə, dünyagörüşünə, davranışına və intellektual inkişafına yönəlməlidir.
Dünyəvilik prinsipi cəmiyyətdə müxtəlif dini baxışların mövcudluğunu inkar etmək deyil. Bu prinsip dövlət təhsilinin ümumi, elmi və dünyəvi əsaslarla təşkil olunmasını nəzərdə tutur. Buna görə də məktəb qaydaları həm vahidlik və intizamı, həm də insan ləyaqətini və qanun qarşısında bərabərliyi təmin etməlidir.
Azərbaycan Sosialist Hərəkatı dövlət məktəblərində vahid geyim tələblərinin qanunvericiliyə uyğun və ardıcıl tətbiqini, dünyəvi təhsil prinsiplərinin qorunmasını, məktəblərdə elmi-maarifçi mühitin gücləndirilməsini və bütün uşaqların təhsil hüququnun təmin edilməsini zəruri hesab edir.
Ədalət Abdinov,
Azərbaycan Sosialist Hərəkatının sədri
Bakı şəhəri, 11 oktyabr 2026-cı il
0 Комментарии