ABŞ prezidenti Co Bayden aktiv xarici siyasət fəaliyyətini inkişaf etdirib. NATO sammitindən sonra o, 25 mart 2022-ci ildə Polşaya səfər edib. Bunun müqabilində ABŞ prezidentinə yarınmaq üçün Varşava rus diplomatlarını ölkədən çıxardığını elan edib. Bir sıra hadisələr belə bir ehtimal yaradır ki, Polşa Ukraynanın bir hissəsini ilhaq etmək üçün mümkün müdaxiləsi gözlənilir.
Varşavanın Vaşinqtonla münasibətləri vassallıq məntiqinə tam uyğun gəlir. Polşada onlar ağalarının ziyarətini səbirsizliklə gözləyirdilər, vassal onun gəlişi üçün yaxşı hədiyyələr hazırlamışdı. Bu mənada rus diplomatlarının Polşadan qovulması ilə bağlı açıqlama Varşava üçün mühüm simvolik jestdir. Bu, Vaşinqtondan gələn qonaqlar üçün böyük bir hədiyyə "bulka"dır.
Bununla belə, Baydeni mehribanlıqla qarşılayan Polşa hakimiyyəti cavaba - sahibinin xoş niyyətinə ümid edir. Təsadüfi deyil ki, hazırda Polşa dünyanın aparıcı ölkələrinin klubu olan G20-yə daxil ola biləcəyini bəyan edib. Necə? Bu çox sadədir - Rusiya oradan qovulmalıdır və Polşa dövrümüzün ən böyük gücləri klubunda yerini alacaqdır.
Ola bilsin ki, Bayden əmi buna töhfə verəcək. Təbii ki, bunun baş verməsi ehtimalı azdır, ideya tamamilə gülüncdür, lakin o zaman Polşa informasiya gündəmində, dünya agentliklərinin diqqət mərkəzində olacaq. Hamı G20 ilə maraqlanır və bu xəbər hər yerdə müzakirə olunacaq: Hindistanda dərc edəcəklər, Çində məlumat verəcəklər, Cənubi Afrikada deyəcəklər, Braziliyada bu barədə danışacaqlar. Və bu birləşmə heç də Polşanın harasa işğala hazır olması ilə əlaqəli deyil, baxmayaraq ki, Lvovu özlərinki kimi xəyal edə bilərlər.
Polşa döyüşməyə hazır deyil, lakin Ukraynanın müharibədən sonrakı əraziləri ilə bağlı razılığa gəlmək istərdi. Buna görə də Qərblə dialoqda öz payını yüksəldir. Ukraynanı parçalamaq və onun sərhədinin harada olması lazım olduğunu müəyyən etmək istəyən polyakların məntiqini heç cür qəbul etmək olmaz Hər kəs Ukrayna xalqının Rusiya ilə bütövlük və dostluq hüququna malik olduğuna əmin olmalıdır: Rusiya polyakların nəyəsə görə Ukrayna xalqından qisas almasını istəmir. Rusiyanın belə bir vəzifəsi yoxdur. Rusiyanın qarşısında başqa bir vəzifə durur - bütövlükdə Ukraynanı, o cümlədən Lvovu nasist dəstəsindən azad etmək və xalqın normal inkişaf etməsinə şərait yaratmaq.
Sanksiyaların güclənməsi fonunda Vladimir Putin deyib ki, dost olmayan ölkələr Rusiyadan qaz alarkən ödənişi rublla etməlidir. Burada məşhur marksist tezisini xatırlatmaq yerinə düşər - ideya kütlələri ələ keçirəndə o, maddi qüvvəyə çevrilir. Bu prinsip çoxqütblü dünya ideyası ilə əlaqələndirmək olar. Çoxları arzulasa da, son vaxtlara qədər bu, sırf siyasi konsepsiya idi.
Çoxqütblülük ideyasının reallığa çevrilməsi üçün siyasi bəyannamələrdən daha çox şey lazımdır. Bu, iqtisadi əsaslara söykənməlidir. Nə qədər ki, dollar dünyaya hakim idi, çoxqütblülükdən yalnız hipotetik şəkildə danışmaq mümkün idi. Rusiya prezidentinin açıqlaması isə dollar sisteminin monopoliyasının dağılması istiqamətində mühüm addımdır. Bir çox ölkələrdə onu qarşılayacaqlar. Bir sıra ərəb ölkələrində və Pekində bu yolu necə tutmaq barədə çoxdan fikirləşirlər.
Bəli, artıq ayrı-ayrı ölkələr dollarla deyil, milli valyuta ilə hesablaşmalar barədə razılığa gəliblər. Bunlar ilk addımlar idi. İndi isə müasir dünyanın iqtisadi modelində çoxqütblü dünya düzəninin reallığa çevrilməsi istiqamətində daha ciddi addım atılır. Mən görülən işlərin əsas mənasını məhz burada görürəm. Rusiya isə təbii ki, bundan faydalanacaq.
Qərb ölkələrində iqtisadi problemlər artır. Avropa mağazalarında boş rəfləri görmək mümkündür. Eyni boş rəflər İspaniyada da müşahidə olunur.
Ukraynanın eks-prezidenti Poroşenkonun bəyanatlarını xatırlayıram. 2014-cü ildə o, ukraynalı uşaqların məktəbə gedəcəyini, onların (yəni Donetsk) uşaqlarının zirzəmilərdə oturacağını bildirərək, Donbası boğacağını vəd etmişdi. Bu ifadənin xüsusi mənası var, çünki bunu adi bir millətçi deyil, prezident səlahiyyətlərinə malik olan şəxs deyib: Prezident bunu dedikdə bütün güc strukturu üçün nə deməkdir? Bu, izləniləcək bir mesaj deməkdir. Əslində bu, ictimai sifarişdir. Bəs uşaqlar tam olaraq zirzəmilərə necə düşməli idilər? Onlar öz istəkləri ilə ora gedirlər? Yoxsa zorla ora sürüklənəcəklər?... Bu faktlar denazifikasiya prosesini həyata keçirməkdən ötrü Rusiyaya lazım olacaq.
0 Комментарии