Təəssüf ki, hələ də hamı başa düşmür ki, bu gün keçmiş sovet respublikalarında hakimiyyət kapitalının hansısa nümayəndəsinə yox, birbaşa kapitalın özünə məxsusdur. Vətəni də, ruhu da olmayan kapitala — “pulun iyi olmaz” deyilən anlayışa. Hakimiyyət xalqı və yeraltı sərvətləri talayan, bu talanı bu gün də davam etdirən ən iri mülkiyyətçilər sinfinin əlindədir.
Bu, oliqarxik qızıl bütdür. Onun adını boş yerə çəkməyə belə qorxurlar, üstəlik, onun mövcudluğunu israrla inkar edirlər. Halbuki özləri onun yemindən tox qarınla bəhrələnirlər.
Bu bütə aid olan pullar, uşaqlar, ailələr, məşuqələr və mülklər xaricdədir. Onlar nə “effektiv menecer” adı altında guya dövlət şirkətlərində tutduqları yerləri, nə son otuz ilin bütün talançı hökumətlərindəki mövqelərini, nə parlamentdəki yerlərini, nə də “hakimiyyət kvadrigasındakı” lobbi imkanlarını itirməkdən qorxurlar.
Onların həmişə ehtiyatda aerodromu da var, sürətli şəxsi təyyarəsi də. Lazım gələrsə, onları bir anın içində sakit Bernə və ya başqa bir sakit yerə aparacaq — axı pullar sükutu sevir...
Onları titrədən yeganə qorxu var: xalqın qlobal şəkildə talanması nəticəsində əldə etdikləri sərvətləri itirmək qorxusu.
Onlar xalqdan qorxurlar. Çünki xalq gec-tez talananın geri qaytarılmasını tələb edəcək. Çünki bu gün “fərd” adlandırılan insan bir gün yenidən xatırlayacaq ki, o insandır. Xatırlayacaq ki, həyat yalnız kolbasa ilə ölçülmür, insanın dəyəri onun cəmiyyət naminə nə qədər və necə fədakarlıq göstərməsi ilə ölçülür.
Bu anlayış çoxdan formalaşıb və ən əsası — indiki “insan ruhunun mühəndisləri”nin bütün səylərinə baxmayaraq, hələ də xalqın ruhundan, bizim xalqdan silinib getməyib.
İnsan özünü insan kimi dəyərləndirəndə — yəni cəmiyyətə nə verdiyi ilə ölçəndə — bu, kapitalizmin fərdiyyətçi maraqları ilə kökündən ziddiyyət təşkil edir. Bu ziddiyyəti Sovet hakimiyyəti vaxtilə çox sadə yolla həll etmişdi: seçilənlər icmadan çıxmalı idi.
Beləliklə, nümayəndələr əmək kollektivlərindən, daha əvvəl isə fəhlə, kəndli və əsgər komitələrindən seçilirdi. Onlar oliqarxlar tərəfindən təyin olunmur, xalq tərəfindən seçilirdi.
Məhz bu cür sovet hakimiyyətinin şaquli sistemi yarandı: aşağı səviyyəli Sovetlərdən tutmuş ümumittifaq Sovetlərinə qədər. Hər bir Sovet vahid xalq şaquli sisteminin bir hissəsi idi. Yeni idarəetmə modelinin əsasında isə kollektiv icma dayanırdı — onilliklər boyu bu sistemi bir ideya birləşdirirdi: artıq elm səviyyəsinə qaldırılmış marksizm və onun yaradıcı davamı olan leninizm.
Məhz xalq tərəfindən dərin köklərlə formalaşdırılmış bu ictimai idarəetmə modeli ilə oliqarx kapitalının fərdiyyətçi dünyası toqquşacaq. Mən əminəm: ictimai ehtiyac hər halda qalib gələcək.
Ədalət Abdinov
0 Комментарии