ABŞ-ın Vitse-prezidenti Ceyms Devid Vensin fevralın 9-da birinci Azərbaycana yox, Ermənistana səfər etməsi bir neçə əsas siyasi və diplomatik səbəblə izah oluna bilər. Bu, ilk növbədə Azərbaycana qarşı xüsusi münasibətdən çox, ABŞ-ın bölgədəki cari prioritetləri ilə bağlıdır.
Son illərdə Ermənistan ABŞ-a daha çox yaxınlaşmağa, Rusiyadan müəyyən qədər uzaqlaşmağa və Qərbə inteqrasiya etməyə çalışır. ABŞ isə bunu strateji fürsət kimi görür və Ermənistanı “dəstəklənməli tərəfdaş” kimi ön plana çıxarır.
ABŞ Ermənistanı regionda “demokratik tərəfdaş” kimi təqdim edir.
ABŞ siyasətində Ermənistan tez-tez “demokratiya islahatları aparan ölkə” kimi göstərilir. Bu səbəbdən yüksək səviyyəli səfərlər Ermənistanla əlaqələrin gücləndirilməsi məqsədi daşıyır.
Azərbaycanla münasibətlər isə bir qədər mürəkkəbdir. Ölkəmizin xarici siyasəti daha balanslıdır: Türkiyə ilə sıx, Rusiya və İranla qonşuluq münasibətləri, enerji siyasəti və Qarabağ sonrası proseslər ABŞ-la münasibətləri bəzən "gərgin və həssas" edir.
ABŞ-da bəzi dairələr Azərbaycanı insan haqları və münaqişə məsələlərinə görə tənqid edir və bu da yüksək səviyyəli səfərlərin sayına təsir edir.
Ermənistan–Azərbaycan sülh gündəliyində ABŞ Ermənistanla ayrıca işləyir. ABŞ sülh prosesində vasitəçi rolunu saxlamaq istəyir. Ermənistanla birbaşa yüksək səviyyəli görüşlər keçirmək, onları danışıqlara “motivasiya etmək” məqsədi daşıyır.
ABŞ diaspor faktorunu da nəzərə alır. ABŞ-da erməni diasporu çox güclü siyasi təsirə malikdir. Bu amil də Vaşinqtonun Ermənistanla bağlı qərarlarında dolayı rol oynayır.
C. D. Vensin Ermənistana səfəri daha çox bu ölkəni qeyd etdiyim kimi Qərbə yaxınlaşdırmaq, Rusiyanın təsirini zəiflətmək və ABŞ-ın regiondakı strateji maraqlarını qorumaq məqsədi daşıyır.
Bu, Azərbaycanın əhəmiyyətini azaltmır, çünki ABŞ üçün Azərbaycan enerji, logistika və regional təhlükəsizlik baxımından yenə də vacib ölkədir. Sadəcə diplomatik prioritetlər dövri olaraq dəyişir.
Ədalət Abdinov
0 Комментарии