Azərbaycan Sosialist Hərəkatının ideoloji-siyasi baxışı
Bəşəriyyət tarixi seçimin qarşısındadır
XXI əsr bəşəriyyət qarşısında ziddiyyətli mənzərə açır. Elm və texnologiya misilsiz sürətlə inkişaf edir, istehsal imkanları genişlənir, süni intellekt və avtomatlaşdırma insan əməyinin məhsuldarlığını artırır. Lakin bütün bu nailiyyətlərə baxmayaraq, milyonlarla insan yoxsulluq, işsizlik, sosial müdafiəsizlik və gələcəyə inamsızlıq şəraitində yaşamağa davam edir. Bəşəriyyət sərvət yaratmaq üçün əvvəlkindən daha böyük imkanlara malik olduğu halda, həmin sərvətin bölüşdürülməsi məsələsi kəskin ictimai problem olaraq qalır.
Bu ziddiyyət müasir kapitalist cəmiyyətinin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biridir. Bir tərəfdə nəhəng maliyyə kapitalı, transmilli korporasiyalar və oliqarxik sərvətlər, digər tərəfdə isə öz əməyi ilə cəmiyyətin bütün maddi nemətlərini yaradan fəhlələr, kəndlilər, qulluqçular və digər zəhmətkeş təbəqələr dayanır.
Kapitalist ideoloqları tez-tez mövcud iqtisadi quruluşu bəşəriyyətin çata biləcəyi son və ən mükəmməl sistem kimi təqdim etməyə çalışırlar. Onların fikrincə, bazar münasibətləri, xüsusi mülkiyyət və azad rəqabət bütün ictimai problemlərin həlli üçün kifayətdir. Lakin həyatın özü bu iddiaların nə dərəcədə əsaslı olduğunu daim sınağa çəkir.
Marksizm-leninizm kapitalizmi dəyişməz və əbədi ictimai quruluş deyil, konkret tarixi şəraitdə yaranmış, öz inkişafı ilə yanaşı daxili ziddiyyətlərini də dərinləşdirən istehsal münasibətləri sistemi kimi nəzərdən keçirir.
Bu baxımdan müasir dünyanın qarşısında duran əsas sual belədir: insanlığın yaratdığı sərvət və texnoloji imkanlar azlığın mənfəətinə xidmət etməyə davam edəcək, yoxsa ictimai inkişafın başlıca məqsədi insanın rifahı, azadlığı və ləyaqəti olacaq?
Azərbaycan Sosialist Hərəkatı hesab edir ki, bu suala veriləcək cavab sosial ədalət uğrunda mübarizənin, əməkçi insanların təşkilatlanmasının və sosialist ideyalarının müasir şəraitdə inkişaf etdirilməsinin əhəmiyyətini müəyyənləşdirir.
Kapitalizmin sistem böhranı: təsadüf deyil, ziddiyyətlərin nəticəsi
Karl Marksın kapitalizm təhlilinin əsas müddəalarından biri ondan ibarətdir ki, kapitalist istehsalının ictimai xarakteri ilə istehsal nəticələrinin xüsusi mənimsənilməsi arasında fundamental ziddiyyət mövcuddur.
Müəssisələrdə məhsul ayrı-ayrı şəxslərin deyil, minlərlə insanın birgə əməyi nəticəsində yaradılır. Müasir istehsal zəncirləri milyonlarla işçinin, mühəndisin, alimin, nəqliyyat əməkdaşının və digər mütəxəssislərin fəaliyyətini birləşdirir. Bununla belə, istehsal vasitələri üzərində mülkiyyət və yaradılan artıq dəyərin mənimsənilməsi imkanları əsasən kapital sahiblərinin əlində cəmləşir.
Məhz bu münasibət əmək ilə kapital arasında sosial ziddiyyətlərin əsas mənbələrindən birini təşkil edir.
Kapitalist müəssisəsinin əsas məqsədi mənfəət əldə etməkdir. Bu məqsəd rəqabət şəraitində kapital sahiblərini istehsal xərclərini azaltmağa, əmək məhsuldarlığını yüksəltməyə və bazarlarda üstünlük qazanmağa sövq edir. Lakin bu prosesin sosial nəticələri heç də həmişə cəmiyyətin ümumi maraqlarına uyğun gəlmir.
Əməkhaqqının məhdudlaşdırılması, iş yerlərinin ixtisarı, sosial xərclərin azaldılması və istehsalın daha ucuz əmək qüvvəsi olan ölkələrə köçürülməsi kapitalın gəlirliliyini artıra bilər. Ancaq eyni zamanda zəhmətkeşlərin həyat şəraitini pisləşdirə və sosial narazılığı gücləndirə bilər.
Kapitalizmin böhranları da bu ziddiyyətlərin müxtəlif təzahürləri ilə əlaqəlidir. İstehsalın genişlənməsi ilə əhalinin alıcılıq qabiliyyəti arasında uyğunsuzluq yarana, maliyyə spekulyasiyası real iqtisadiyyatdan uzaqlaşa, iqtisadi resurslar ictimai ehtiyaclardan daha çox gəlirlilik meyarına uyğun bölüşdürülə bilər.
Buna görə də marksist təhlildə iqtisadi böhranlar yalnız yanlış idarəetmənin və ya ayrı-ayrı şəxslərin səhvlərinin nəticəsi deyil. Onların yaranmasına kapitalist istehsal münasibətlərinin özünəməxsus xüsusiyyətləri də təsir göstərir.
Lakin hər bir böhranın kapitalizmin dərhal süqutuna gətirib çıxaracağını düşünmək də düzgün olmazdı. Kapitalizm tarixən dövlət tənzimlənməsi, sosial islahatlar və beynəlxalq iqtisadi münasibətlərin dəyişdirilməsi yolu ilə mövcudluğunu davam etdirməyi bacarıb. Əsas məsələ həmin tədbirlərin sistemin ziddiyyətlərini nə dərəcədə aradan qaldırması və onların yükünün hansı sosial təbəqələrin üzərinə düşməsidir.
Azərbaycan Sosialist Hərəkatının mövqeyinə görə, kapitalizmin tənqidi ayrı-ayrı mənfi hadisələrin sadalanması ilə məhdudlaşmamalıdır. Əsas vəzifə bu hadisələrin arxasında dayanan iqtisadi münasibətləri müəyyənləşdirmək və ictimai inkişafın alternativ istiqamətlərini əsaslandırmaqdır.
Maliyyə kapitalı, oliqarxiya və xalqın sərvətləri
Müasir kapitalizmin səciyyəvi xüsusiyyətlərindən biri iqtisadi gücün iri maliyyə strukturlarının və transmilli korporasiyaların əlində cəmləşməsidir.
Maliyyə kapitalı dövlətlərin iqtisadi siyasətinə, sənaye istehsalına, təbii ehtiyatların istismarına və beynəlxalq bazarların fəaliyyətinə ciddi təsir göstərir. İri kapital sahiblərinin sərəncamında olan resurslar onlara iqtisadi imkanlarla yanaşı, siyasi qərarlara təsir etmək üçün də əlavə vasitələr verir.
Bu şəraitdə formal siyasi bərabərliklə real iqtisadi imkanlar arasında ciddi fərq yarana bilər. Hüquqi baxımdan bərabər olan vətəndaşların cəmiyyətə təsir etmək imkanları sərvət, informasiya resursları və iqtisadi asılılıq səbəbindən eyni olmur.
İctimai maraqların qorunması üçün əsas sual budur: iqtisadiyyatın strateji istiqamətləri kimin mənafeyinə uyğun müəyyənləşdirilir?
Əgər dövlət siyasəti əsasən iri kapitalın maraqlarına xidmət edirsə, sosial xərclərin azaldılması, dövlət müəssisələrinin özəlləşdirilməsi və ictimai xidmətlərin kommersiyalaşdırılması zəhmətkeşlərin vəziyyətini ağırlaşdıra bilər.
Özəlləşdirmə bütün hallarda və bütün sahələrdə eyni nəticələr verməsə də, ictimai əhəmiyyətli müəssisələrin yalnız mənfəət meyarı ilə idarə edilməsi ciddi risklər yaradır. Çünki səhiyyə, təhsil, enerji, su təchizatı və nəqliyyat kimi sahələr insanların gündəlik həyatına birbaşa təsir göstərir.
Azərbaycan Sosialist Hərəkatı hesab edir ki, milli sərvətlərdən əldə olunan gəlirlərin bölüşdürülməsi ictimai ədalət prinsiplərinə əsaslanmalıdır. Təbii ehtiyatlar və strateji iqtisadi imkanlar dar bir qrupun varlanmasına deyil, xalqın rifahının yüksəldilməsinə, istehsalın inkişafına, yeni iş yerlərinin yaradılmasına və gələcək nəsillərin maraqlarının qorunmasına xidmət etməlidir.
İqtisadi müstəqillik yalnız milli kapitalın mövcudluğu ilə ölçülmür. Onun mühüm göstəricilərindən biri də ölkənin sərvətlərinin hansı məqsədlər üçün istifadə edilməsi və əhalinin bu prosesə nə dərəcədə təsir göstərə bilməsidir.
Əmək və kapital arasında ziddiyyət: zəhmətkeşlərin mənafeyi
İctimai sərvətin əsas mənbəyi insan əməyi və kollektiv yaradıcılıqdır. Buna baxmayaraq, zəhmətkeşlərin yaratdıqları dəyər ilə onların əldə etdikləri gəlir arasında ciddi uyğunsuzluq yarana bilər.
İşçi öz əməyini satmaqla dolanışığını təmin edir. Kapital sahibi isə istehsal vasitələri üzərində mülkiyyət hüququ sayəsində istehsal prosesinin təşkilinə və onun nəticələrinin bölüşdürülməsinə daha böyük təsir göstərir.
Marksist nəzəriyyə bu münasibətləri sinfi münasibətlər kimi təhlil edir. Burada söhbət ayrı-ayrı insanların şəxsi keyfiyyətlərindən deyil, cəmiyyətdəki iqtisadi mövqelərdən və həmin mövqelərin yaratdığı maraq fərqlərindən gedir.
Fəhlə və digər əməkçi təbəqələr üçün yüksək əməkhaqqı, təhlükəsiz iş şəraiti, sabit məşğulluq və sosial təminat mühüm əhəmiyyət daşıyır. Kapital sahibi isə rəqabət şəraitində xərcləri azaltmaq və mənfəəti artırmaq istəyir. Bu maraqların toqquşması əmək münasibətlərində daimi mübarizə mənbəyidir.
Buna görə həmkarlar ittifaqları, kollektiv müqavilələr, əmək qanunvericiliyi və işçilərin birgə fəaliyyəti sosial müdafiənin əsas vasitələri sırasındadır.
Azərbaycan Sosialist Hərəkatı zəhmətkeşlərin hüquqlarının müdafiəsini sol siyasətin əsas istiqamətlərindən biri hesab edir. Bu siyasət aşağıdakı məqsədlərə yönəlməlidir:
Əməyin dəyərinə uyğun və layiqli əməkhaqqının təmin edilməsi;
Əmək hüquqlarının qorunması və təhlükəsiz iş şəraitinin yaradılması;
Həmkarlar ittifaqlarının müstəqil fəaliyyət imkanlarının genişləndirilməsi;
İşçilərin müəssisələrin idarə olunmasında iştirakının gücləndirilməsi;
İşsizliyə, qeyri-rəsmi məşğulluğa və əmək istismarına qarşı mübarizə;
Pensiya və sosial təminat sisteminin möhkəmləndirilməsi;
Elmi-texniki tərəqqinin nəticələrinin bütün cəmiyyətin rifahına yönəldilməsi.
Zəhmətkeşlərin birliyi yalnız iqtisadi tələblərin müdafiəsi üçün deyil, onların ictimai-siyasi qərarların qəbulunda fəal iştirak etməsi üçün də zəruridir.
İmperializm, müharibələr və beynəlxalq kapitalın maraqları
Leninin imperializm haqqında nəzəriyyəsi kapitalizmin inkişafının müəyyən mərhələsində iri inhisarların, maliyyə kapitalının və kapital ixracının beynəlxalq münasibətlərə təsirini təhlil edir.
Müasir dünyada dövlətlər arasında rəqabət enerji mənbələri, xammal, bazarlar, texnologiyalar, nəqliyyat marşrutları və geosiyasi təsir uğrunda mübarizə şəklində təzahür edə bilər. Bu rəqabət bütün hallarda yalnız iqtisadi səbəblərlə izah edilməsə də, kapitalın maraqları beynəlxalq siyasətin mühüm amillərindən biri olaraq qalır.
Müharibələrin ən ağır nəticələrini isə, adətən, geniş xalq kütlələri yaşayır. İnsanlar həyatını itirir, ailələr dağılır, şəhərlər və infrastruktur dağıdılır, milyonlarla insan doğma yurdunu tərk etməyə məcbur olur. Eyni zamanda hərbi xərclərin artması sosial ehtiyaclara ayrılan resursların məhdudlaşmasına gətirib çıxara bilər.
Sol hərəkat beynəlxalq münasibətlərdə xalqların bərabərhüquqluluğunu, suverenliyini və sülhün qorunmasını müdafiə etməlidir. Heç bir xalq başqa xalqların istismarı və ya öz maraqlarının zorla qəbul etdirilməsi vasitəsinə çevrilməməlidir.
Çoxqütblü dünya nizamının formalaşması da avtomatik olaraq ədalətli beynəlxalq sistemin yaranması demək deyil. Güc mərkəzlərinin sayının artması yalnız o halda müsbət nəticələr verə bilər ki, bu proses xalqların müstəqilliyinə, iqtisadi əməkdaşlığa və beynəlxalq hüquqa hörmətə xidmət etsin.
Azərbaycan Sosialist Hərəkatının beynəlmiləlçilik prinsipi xalqlar arasında düşmənçiliyi deyil, zəhmətkeşlərin ortaq maraqlarını, qarşılıqlı hörməti və həmrəyliyi əsas götürür.
Sosializm: kapitalizmə tarixi alternativ
Sosializm ideyası cəmiyyətin iqtisadi həyatının yalnız xüsusi mənfəət əsasında deyil, ictimai ehtiyaclar və kollektiv mənafelər əsasında təşkil edilməsini nəzərdə tutur.
Marksist-leninçi baxışa görə, sosializm kapitalizmin yaratdığı sinfi ziddiyyətləri aradan qaldırmaq və istehsal vasitələrini ictimai mənafelərə xidmət edən münasibətlər əsasında təşkil etmək məqsədi daşıyır.
İctimai mülkiyyətin müxtəlif formaları — dövlət mülkiyyəti, kooperativ mülkiyyət və işçi kollektivlərinin iştirakına əsaslanan müəssisələr — bu məqsədə xidmət edə bilər. Lakin mülkiyyətin hüquqi formasının dəyişdirilməsi öz-özlüyündə sosial ədalətin təmin olunması üçün kifayət deyil. İqtisadi idarəetmənin cəmiyyət qarşısında hesabatlılığı, korrupsiyaya qarşı mübarizə və ictimai iştirak da vacibdir.
Sosialist iqtisadiyyatının qarşısında duran əsas vəzifələr bunlardır:
Birincisi, iqtisadiyyatın ictimai ehtiyaclara istiqamətləndirilməsi. İstehsalın inkişafı insanların qida, mənzil, səhiyyə, təhsil, nəqliyyat və digər əsas ehtiyaclarının ödənilməsi ilə əlaqələndirilməlidir.
İkincisi, strateji sahələrdə ictimai maraqların qorunması. Təbii sərvətlər, enerji, əsas infrastruktur və digər mühüm sahələrdə qərarlar yalnız dar mənfəət maraqları ilə müəyyən edilməməlidir.
Üçüncüsü, sosial bərabərsizliyin azaldılması. Əməkhaqqı, vergilər, sosial təminat və ictimai xidmətlər elə təşkil olunmalıdır ki, sərvət və imkan fərqləri cəmiyyətin inkişafına mane olmasın.
Dördüncüsü, planlı inkişaf və elmi yanaşma. Uzunmüddətli iqtisadi planlaşdırma istehsal güclərinin, təbii ehtiyatların və əmək resurslarının səmərəli istifadəsinə xidmət etməlidir.
Beşincisi, demokratik nəzarət. İctimai mülkiyyət bürokratik qrupların nəzarətsiz hakimiyyətinə çevrilməməli, cəmiyyətin və əmək kollektivlərinin iştirakı ilə idarə olunmalıdır.
Sosializmin məqsədi insanı bazar münasibətlərinin və mənfəət uğrunda rəqabətin mütləq hökmranlığından azad etmək, onun yaradıcılıq qabiliyyətlərini və ictimai imkanlarını inkişaf etdirməkdir.
Bununla yanaşı, tarixi sosialist təcrübəsinin uğurları ilə yanaşı, bürokratik idarəetmə, siyasi azadlıqların məhdudlaşdırılması və iqtisadi səmərəlilik problemləri kimi ziddiyyətləri də tənqidi qiymətləndirilməlidir. Sosialist məqsədlərə nail olmaq üçün ictimai mülkiyyət demokratik iştirak, şəffaflıq və insan ləyaqətinə hörmətlə tamamlanmalıdır.
SSRİ təcrübəsi: tarixi irs və çıxarılmalı dərslər
Sovet İttifaqının tarixi XX əsrin ən mühüm ictimai-siyasi təcrübələrindən biridir. SSRİ-də sənayeləşmə, elmin inkişafı, kütləvi təhsil, səhiyyənin genişləndirilməsi, kosmosun tədqiqi və faşizm üzərində qələbədə həlledici iştirak dünya tarixində mühüm yer tutur.
Sovet dövründə sosial təminat, məşğulluq və təhsil sahəsində əldə olunan nailiyyətlər milyonlarla insanın həyatına təsir göstərmişdir. Bu təcrübə iqtisadiyyatın uzunmüddətli planlaşdırılması və ictimai resursların böyük miqyaslı məqsədlərə yönəldilməsi imkanlarını nümayiş etdirmişdir.
Lakin SSRİ tarixini yalnız nailiyyətlərdən ibarət təqdim etmək də doğru olmazdı. Müxtəlif dövrlərdə yol verilmiş ciddi iqtisadi-siyasi səhvlər də həmin tarixin ayrılmaz hissəsidir.
Sosialist hərəkat üçün tarixi irsə münasibət kor-koranə təqlidə deyil, elmi təhlilə əsaslanmalıdır. Keçmişin nailiyyətlərini öyrənmək, uğursuzluqların səbəblərini araşdırmaq və müasir şəraitdə daha səmərəli ictimai institutlar yaratmaq zəruridir.
SSRİ-nin dağılması kapitalizmin alternativsizliyini sübut etmədi. Eyni zamanda, sosializmin gələcəyini təmin etmək üçün yalnız keçmişin siyasi və iqtisadi formalarını bərpa etməyin kifayət etmədiyini də göstərdi.
Müasir sosialist düşüncəsi tarixi təcrübəni dərindən mənimsəməli, cəmiyyətin demokratik inkişafı, iqtisadi səmərəlilik və ictimai nəzarət məsələlərinə yeni yanaşmalar formalaşdırmalıdır.
Azərbaycan Sosialist Hərəkatının qarşısında duran vəzifələr
Azərbaycan cəmiyyətində sosial ədalət, əmək hüquqları, gəlirlərin bölüşdürülməsi, mənzil təminatı, təhsil, səhiyyə və milli sərvətlərdən istifadə məsələləri mühüm ictimai əhəmiyyət daşıyır.
Sol ideyaların cəmiyyətdə təsirinin artması üçün bu məsələlərə yalnız ümumi ideoloji şüarlarla yanaşmaq kifayət deyil. Hərəkat konkret problemləri araşdırmalı, onların səbəblərini izah etməli və real həll yolları təklif etməlidir.
Azərbaycan Sosialist Hərəkatının ideoloji-siyasi fəaliyyəti aşağıdakı istiqamətlər üzərində qurula bilər:
Əməkçi insanların müdafiəsi. Fəhlələrin, kənd təsərrüfatı işçilərinin, xidmət sahəsi əməkdaşlarının, müəllimlərin, tibb işçilərinin və digər zəhmətkeşlərin hüquqlarının müdafiəsi.
Sosial dövlət prinsiplərinin gücləndirilməsi. Keyfiyyətli təhsil və səhiyyəyə əlçatanlığın, layiqli pensiya və sosial təminatın müdafiəsi.
Milli sərvətlərin xalqın mənafeyinə xidmət etməsi. Təbii ehtiyatlardan əldə olunan gəlirlərin şəffaf idarə olunması, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və istehsalın inkişafı.
İqtisadi bərabərsizliyə qarşı mübarizə. Ədalətli vergi siyasəti, sosial müdafiə mexanizmləri və iqtisadi imkanların daha bərabər bölüşdürülməsi.
Gənclərlə ideoloji və maarifləndirici iş. Marksizm-leninizmin, fəhlə hərəkatının və sosialist düşüncəsinin tarixinin elmi şəkildə öyrənilməsi, müasir iqtisadi problemlərin araşdırılması.
İctimai həmrəyliyin möhkəmləndirilməsi. Müxtəlif əməkçi qruplarının ortaq maraqlarının müəyyənləşdirilməsi və onların demokratik, qanuni təşkilatlanma imkanlarının genişləndirilməsi.
Milli maraqlar və beynəlmiləlçilik. Azərbaycanın müstəqilliyinin və suverenliyinin müdafiəsi ilə xalqlar arasında sülhün, bərabərhüquqlu əməkdaşlığın və beynəlxalq həmrəyliyin uzlaşdırılması.
Sol hərəkatın gücü yalnız tərəfdarlarının sayından deyil, cəmiyyətin real problemlərini nə dərəcədə düzgün təhlil etməsindən, insanlara nə dərəcədə inandırıcı proqram təqdim etməsindən və öz prinsiplərinə nə dərəcədə sadiq qalmasından asılıdır.
Müasir solun ideoloji mübarizəsi
Kapitalist sistemin ideoloji müdafiəçiləri sosializmi çox vaxt keçmişə aid, iqtisadi baxımdan səmərəsiz və insan azadlığı ilə uzlaşmayan ideya kimi təqdim edirlər. Bəzən sosializmin tarixi təcrübəsindəki bütün problemlər ümumiləşdirilərək onun sosial ədalət, əmək hüquqları və ictimai mülkiyyətlə bağlı əsas ideyalarının da rədd edilməsinə çalışılır.
Sol hərəkat bu yanaşmaya emosional şüarlarla deyil, tarixi faktlara, iqtisadi təhlilə və elmi arqumentlərə əsaslanan cavab verməlidir.
Kapitalizmin tərəfdarları bazar mexanizmlərinin iqtisadi səmərəlilik yaratdığını vurğulayırlar. Sosialistlər isə iqtisadi səmərəliliyin hansı məqsədlərə xidmət etdiyini və onun nəticələrinin cəmiyyət arasında necə bölüşdürüldüyünü soruşmalıdırlar.
İqtisadiyyatın inkişafı yalnız ümumi istehsalın artması ilə ölçülə bilməz. İnsanların yaşayış səviyyəsi, əmək şəraiti, sağlamlıq, təhsil imkanları, ekoloji təhlükəsizlik və gələcəyə inam da inkişafın mühüm göstəriciləridir.
Müasir solun vəzifəsi sosializmi yalnız kapitalizmin tənqidi kimi deyil, daha ədalətli ictimai quruluşun yaradılması üçün elmi və praktik alternativ kimi təqdim etməkdir.
Bu iş nəzəri hazırlıq, siyasi maarifləndirmə, ictimai müzakirə, əməkçi insanların problemlərinin öyrənilməsi və demokratik təşkilatlanma tələb edir.
Sosializm gələcək uğrunda mübarizənin ideyasıdır
Müasir kapitalizm bəşəriyyətə böyük istehsal imkanları və texnoloji nailiyyətlər bəxş etsə də, sərvətin bölüşdürülməsi, sosial bərabərsizlik, əmək münasibətləri, ekoloji təhlükəsizlik və beynəlxalq münaqişələr sahəsində ciddi ziddiyyətlər yaratmaqda davam edir.
Marksizm-leninizm bu ziddiyyətləri kapitalist istehsal münasibətlərinin mahiyyəti ilə əlaqələndirir və cəmiyyətin inkişafını sinfi münasibətlər, mülkiyyət formaları və ictimai maraqlar arasındakı qarşıdurmalar kontekstində təhlil edir.
Azərbaycan Sosialist Hərəkatı hesab edir ki, zəhmətkeş insanların mənafeyinin müdafiəsi, milli sərvətlərin xalqın rifahına yönəldilməsi, sosial bərabərsizliyin azaldılması və iqtisadiyyat üzərində ictimai nəzarətin gücləndirilməsi müasir sol siyasətin əsas vəzifələrindəndir.
Sosializm alternativi keçmişin sadəcə təkrarı olmamalıdır. O, tarixi təcrübənin nailiyyətlərini qorumağı, səhvlərindən nəticə çıxarmağı və müasir dünyanın iqtisadi, texnoloji, sosial və ekoloji problemlərinə əsaslandırılmış cavablar verməyi bacarmalıdır.
Zəhmətkeşlərin təşkilatlanması, elmi dünyagörüşünün inkişafı, ictimai həmrəylik və demokratik iştirak bu istiqamətdə mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Tarix göstərir ki, heç bir ictimai quruluş əbədi deyil. İstehsal münasibətləri, siyasi institutlar və cəmiyyətin inkişaf məqsədləri dəyişə bilər. Gələcəyin necə olacağı isə insanların ictimai proseslərdə iştirakından və hansı dəyərlər uğrunda mübarizə aparmasından asılıdır.
Azərbaycan Sosialist Hərəkatının mövqeyi aydındır: insan mənfəətin vasitəsinə çevrilməməli, iqtisadiyyat insanın və cəmiyyətin ehtiyaclarına xidmət etməlidir. Əmək, sosial ədalət, xalqın sərvətləri üzərində ictimai məsuliyyət və beynəlxalq həmrəylik daha ədalətli gələcəyin əsas prinsipləri olmalıdır.
Sosializm ideyası məhz bu məqsədlə — insanın istismardan azad olduğu, əməyin layiqincə qiymətləndirildiyi, sərvətlərin ictimai rifaha xidmət etdiyi və hər bir insanın öz qabiliyyətlərini inkişaf etdirmək imkanına malik olduğu cəmiyyət uğrunda mübarizə ideyası kimi aktualdır.
Yaşasın əməkçilərin həmrəyliyi! Yaşasın sosial ədalət və xalqlar arasında beynəlmiləl həmrəylik!
Ədalət Abdinov, Azərbaycan Sosialist Hərəkatının sədri
0 Комментарии